Wie zich oriënteert op beleggen via duurzame beleggingsfondsen, stuit al snel op een groot verschil in instapdrempels. Bij het ene fonds stap je in met een paar tientjes, bij het andere begint het pas bij een ton of meer. De verleiding is groot om daar meteen een conclusie aan te verbinden: het eerste is voor ‘gewone mensen’, het tweede ‘voor de rijken’. Een hoge drempel kan aanvoelen als een gesloten deur, ook voor wie het bedrag privé of zakelijk gewoon beschikbaar heeft.
Maar die lezing klopt niet. De instapdrempel is geen prijskaartje voor exclusiviteit, maar een kenmerk van het regime waaronder een fonds valt. Richt een fonds zich op een beperkte groep ervaren beleggers in plaats van op het brede publiek, dan hoort daar een hoge minimuminleg bij. En dat regime bepaalt weer wat een fonds mag doen met je geld.
Een instapdrempel als toegangspoort
Als het om toegankelijkheid gaat, zijn er grofweg twee soorten beleggingsfondsen. De instapdrempel is meestal het eerste waaraan je ziet met welk type je ermee te maken hebt.
Blijft de instapdrempel laag, dan heb je meestal te maken met een product voor het brede publiek. Iedereen kan instappen, ook met kleine bedragen. Daar staat tegenover dat zo’n fonds aan strenge regels gebonden is om de consument te beschermen: uitgebreide informatieplicht, doorlopend toezicht, en beperkingen op waarin het mag beleggen. Logisch, want het staat open voor mensen die niet per se beleggingservaring hebben.
Ligt de instapdrempel hoger, dan kijk je meestal naar een andere categorie. Het fonds richt zich dan niet op het grote publiek, maar op een beperkte groep ervaren beleggers. Daarbij hoort een lichtere vorm van toezicht door de AFM, met meer vrijheid in hoe het fonds de portefeuille inricht. Die vrijheid is nou juist wat sommige duurzame strategieën mogelijk maakt: beleggen in niet-beursgenoteerde natuurprojecten, bijvoorbeeld, of in andere illiquide investeringen die je niet dagelijks kunt kopen en verkopen.
Hoe je aan dezelfde drempel kunt zien dat het een keuze is
Hier wordt het interessant, en meteen zichtbaar dat de drempel echt over het regime gaat, niet over de beleggingen zelf.
Neem twee van de fondsen van GroenVermogen. Het Duurzaam Projectenfonds belegt in grootschalige natuurprojecten, precies het soort niet-beursgenoteerde investeringen waarvoor je die vrijheid van het lichte regime van de AFM nodig hebt. Dat dit fonds een hogere instapdrempel heeft, van 125.000 euro, past dus goed bij het soort duurzame beleggingen dat het doet.
Maar het Duurzaam Aandelenfonds belegt in beursgenoteerde groene bedrijven, aandelen die normaal gesproken gewoon dagelijks verhandelbaar zijn. Daar heb je die extra vrijheid van het besloten regime in principe niet voor nodig. En toch hanteert ook dit fonds een hoge instapdrempel, van 100.000 euro.
De drempel gaat dus niet over waarin een fonds belegt, maar over het regime waar het in valt. Onder de grens ben je een product voor het brede publiek, met alle regels die daarbij horen. Daarboven mag je aanbieden aan een besloten groep ervaren beleggers en heb je meer vrijheid in hoe je de portefeuille inricht – vrijheid die het Aandelenfonds, gezien de beursgenoteerde belegging, niet per se nodig heeft.
Dat GroenVermogen de drempel toch ook voor dit fonds aanhoudt, laat zien dat de keuze voor het besloten regime niet per fonds wordt gemaakt op basis van wat dat ene fonds nodig heeft, maar consequent wordt toegepast over het hele fondsaanbod.
Wat dit voor jou als belegger betekent
Dat de drempel iets zegt over het regime en niet over de vraag of je het kunt betalen, is meer dan een technisch weetje. Het helpt je om beter te lezen wat een fonds eigenlijk is, en waarom die drempel juist in jouw voordeel kan zijn.
Een hogere instapdrempel vertelt je namelijk dat je te maken hebt met een fonds voor ervaren beleggers, en dat opent deuren die voor een gewoon retailfonds gesloten blijven. Bij een fonds als het Projectenfonds is de drempel letterlijk de toegangspoort tot een ander soort belegging. Precies omdat het onder dat besloten regime valt, mag het beleggen in dingen die een laagdrempelig fonds niet mag aanraken: niet-beursgenoteerde natuurprojecten, private markten, langlopende investeringen die je niet dagelijks kunt verhandelen. Wil je je geld in dat soort duurzame projecten steken, dan is die hogere drempel niet wat je buitensluit, maar juist wat de deur opent.
Daar staat een keerzijde tegenover die je eerlijk moet meewegen. Een besloten fonds biedt niet dezelfde standaard consumentenbescherming als een fonds voor het brede publiek, en je wordt verondersteld de risico’s zelf te kunnen inschatten. Goede aanbieders vangen dat op met stevige eigen waarborgen, zoals onafhankelijke controle en een strikte scheiding van het vermogen.
De volgende keer dat je een instapdrempel ziet, zou de vraag dus niet moeten zijn: ‘Wie kan dit betalen?’, maar: ‘Passen mijn eigen kennis en ervaring bij het regime waar dit fonds onder valt, en bij wat dat regime mogelijk maakt?’ Dat is een veel bruikbaarder vertrekpunt dan de drempel als een gesloten deur te zien.
