Zonnepanelen op het dak, een elektrische auto voor de deur en een thuisbatterij aan de muur: het klinkt als het perfecte plaatje. Maar zodra je al die apparaten aansluit op dezelfde meterkast, wordt het spannend. Een laadpaal trekt al snel 11 kW, een thuisbatterij laadt en ontlaadt met 3 tot 5 kW, en ondertussen draait je huishouden gewoon door. Zonder afstemming loop je tegen de grenzen van je aansluiting aan of erger, de hoofdzekering eruit.
Hoe werken een thuisbatterij en laadpaal samen?
De basis is simpel: allebei willen ze stroom verplaatsen in de tijd. Je thuisbatterij slaat overdag zonnestroom op voor ‘s avonds. Je laadpaal trekt stroom om je auto vol te laden. Het probleem ontstaat als ze dat tegelijk doen, of allebei tegelijk stroom uit het net halen wanneer er geen zon is.
Bij een slimme opzet werken ze als team. De thuisbatterij vangt overdag het zonne-overschot op dat je auto niet direct nodig heeft. ‘s Avonds, als je thuiskomt en de auto aan de lader hangt, levert de batterij die opgeslagen stroom aan de laadpaal. Zo laad je je auto alsnog op eigen zonnestroom, ook al schijnt de zon niet meer. Voorwaarde is wel dat je energiemanagementsysteem (EMS) of je slimme laadpaal de batterij en het laden op elkaar afstemt.
Laden op het juiste moment: dynamische tarieven en zonnestroom
Met een dynamisch energiecontract verschuift de rekening. De laadpaal kan geprogrammeerd worden om te laden wanneer de stroomprijs het laagst is, vaak ‘s nachts of op zonnige middagen met veel aanbod. De thuisbatterij doet hetzelfde: opladen bij lage prijzen, ontladen bij hoge prijzen of bij eigen verbruik.
De kunst zit in de prioriteit. Staat je auto morgen om 7 uur vol gepland? Dan moet de laadpaal voorrang krijgen op de batterij, zodat die niet eerst alle goedkope nachtstroom opslokt terwijl je auto leeg blijft. Een goed EMS regelt dit automatisch op basis van je vertrekschema en de verwachte zonneopbrengst van de volgende dag.
Met de afbouw van de salderingsregeling wordt eigen verbruik steeds waardevoller. Milieu Centraal berekent dat een thuisbatterij je eigen verbruik van zonnestroom flink kan verhogen. Combineer je dat met slim laden, dan benut je een groter deel van je eigen opwek, zowel voor je huis als voor je auto.
Capaciteit: hoeveel kWh heb je nodig?
Een gemiddeld huishouden verbruikt ‘s avonds en ‘s nachts zo’n 5 tot 8 kWh. Een dagelijkse woon-werkrit van 40 km kost je elektrische auto 6 tot 8 kWh. Tel je dat op, dan heb je op een doorsnee dag 11 tot 16 kWh nodig uit opslag om volledig op eigen stroom te draaien na zonsondergang.
Er zijn thuisbatterijen met verschillende capaciteiten. Een thuisbatterij van 10 kWh dekt dan het huishoudelijk verbruik, maar laat weinig over voor de auto. Met een 15 of 20 kWh-model heb je meer ruimte om ook de auto gedeeltelijk mee te laden. De opbrengst van een slimme thuisbatterij hangt niet alleen af van de capaciteit, maar ook van hoe slim het systeem schakelt tussen eigen verbruik, laden en handelen op de energiemarkt.
Waar let je op bij de combinatie?
Het begint bij je aansluiting. De meeste huishoudens hebben een 3x25A-aansluiting, goed voor maximaal 17,3 kW tegelijk. Een 11 kW-laadpaal en een thuisbatterij die met 5 kW laadt, zitten daar samen al bijna aan. Gooi er een kookplaat of wasdroger bij en je zit over de grens.
Dynamic load balancing is dan geen luxe maar noodzaak. Een laadpaal met load balancing meet continu het totale stroomverbruik in huis en past het laadvermogen aan zodat de hoofdzekering niet uitvalt. Controleer of je laadpaal deze functie heeft en of die ook rekening houdt met de thuisbatterij. Niet alle merken communiceren onderling, het helpt als je laadpaal, batterij en omvormer via hetzelfde EMS of protocol (zoals Modbus of OCPP) verbonden zijn.
Let ook op de faseverdeling. Een 11 kW-laadpaal werkt op drie fasen, maar veel thuisbatterijen werken op één fase. Als de batterij en de laadpaal op dezelfde fase zitten, kan die fase overbelast raken terwijl de andere twee fasen bijna niets doen. Een installateur kan dit voorkomen door de batterij op een andere fase aan te sluiten dan waar de laadpaal het zwaarst op leunt.
Twee apparaten, één strategie
Een thuisbatterij en een laadpaal zijn allebei bedoeld om je energiekosten te drukken en je eigen stroom beter te benutten. Ze bereiken dat doel alleen als ze samenwerken in plaats van concurreren. Slimme laadpalen, energiemanagers en batterijen met multi-market strategieën maken het mogelijk om elke kWh precies op het juiste moment in te zetten. De uitdaging zit niet in de apparaten zelf, maar in de afstemming ertussen.
