NTA 8713 is de Nederlandse Technische Afspraak die het mogelijk maakt om constructiestaal uit een bestaand gebouw veilig en aantoonbaar te hergebruiken in een nieuw project, zonder het staal om te smelten. Sinds de publicatie in 2023 duikt de norm steeds vaker op in nieuwsberichten over duurzaam bouwen, en niet zonder reden: hergebruik van staal is een van de meest effectieve manieren om de CO2-uitstoot van een bouwproject te verlagen.
Waarom hergebruik zoveel schoner is dan recycling
Het woord ‘circulair’ wordt vaak gebruikt voor recycling, maar bij staal is er een belangrijk onderscheid. Recycling betekent dat staal wordt omgesmolten tot nieuw materiaal, wat veel energie kost. Hergebruik, zoals NTA 8713 dat beschrijft, betekent dat bestaande stalen balken en profielen direct opnieuw worden ingezet, zonder smeltproces.
Het verschil in CO2-uitstoot is groot: hergebruikt staal stoot indicatief zo’n 100 tot 130 kilo CO2 per ton uit, tegenover 500 tot 800 kilo bij omgesmolten schroot en circa 1.800 kilo bij nieuw geproduceerd staal uit de hoogoven.
Hoe wordt bepaald of oud staal veilig is?
Voordat NTA 8713 er was, ontbrak een eenduidige, algemeen geaccepteerde methode om te bepalen of staal uit een te slopen gebouw, het zogenoemde donorbouwwerk, veilig genoeg was om opnieuw te gebruiken. De norm lost dit op met een stapsgewijze procedure:
- Inventarisatie van het donorbouwwerk via archiefinformatie en locatieonderzoek
- Indeling van staalprofielen in onderzoeksklassen, afhankelijk van hoeveel betrouwbare informatie beschikbaar is
- Keuring van materiaaleigenschappen per eenheid van maximaal 20 ton staal
- Een keuringsdocument dat het veilige gebruik van het staal in de nieuwe constructie onderbouwt
Niet elk stuk staal komt in aanmerking
Een belangrijke uitzondering: staal dat op vermoeiing is belast, zoals staal uit bruggen, kranen of kraanbanen, mag niet worden hergebruikt onder NTA 8713. De norm richt zich vooral op reguliere constructieprofielen zoals HEA-, HEB- en IPE-balken uit gebouwen, die doorgaans minder belastingswisselingen hebben doorstaan.
Wat dit betekent voor de bouw van morgen
Met NTA 8713 als erkende standaard kan hergebruikt staal worden meegenomen in officiële berekeningen zoals de MPG-score van een gebouw, wat de norm relevant maakt voor aanbestedingen, vergunningen en duurzaamheidscertificeringen zoals BREEAM.
Wie meer wil weten over hoe deze norm in de praktijk werkt, vindt een uitgebreide NTA 8713 uitleg en aankoopmogelijkheden bij EECULAIR, een van de bedrijven die deze werkwijze toepast bij het hergebruik van constructiestaal.
Veelgestelde vragen
Wat is het verschil tussen NTA 8713 en gewone staalrecycling?
Recycling betekent dat staal wordt omgesmolten tot nieuw materiaal, met bijbehorend energieverbruik. NTA 8713 beschrijft juist hoe bestaand staal, zonder smeltproces, veilig en aantoonbaar kan worden hergebruikt in zijn oorspronkelijke vorm, wat aanzienlijk minder CO2-uitstoot met zich meebrengt.
Is hergebruikt staal net zo sterk als nieuw staal?
Ja, mits het traject volgens NTA 8713 is doorlopen. De norm schrijft voor dat materiaaleigenschappen per keuringseenheid worden vastgesteld door een onafhankelijke specialist, wat aantoonbaar maakt dat het staal geschikt is voor de nieuwe toepassing.
Welk staal komt niet in aanmerking voor hergebruik?
Staal dat is blootgesteld aan vermoeiingsbelasting, zoals staal uit bruggen, kranen of kraanbanen, valt buiten de norm. Ook bij vermoeden van toxische coatings, zoals lood of chroom-6, is aanvullend onderzoek verplicht voordat het staal verwerkt mag worden.
Waarom is deze norm relevant voor de MPG-berekening van een gebouw?
Hergebruikt staal heeft een aanzienlijk lagere milieu-impact dan primair of gerecycled staal. Dat verschil is direct terug te zien in de MPG-score (Milieuprestatie Gebouwen), wat weer meeweegt bij vergunningen, aanbestedingen en duurzaamheidscertificeringen.
Sinds wanneer bestaat NTA 8713?
De norm is in juni 2023 gepubliceerd door NEN, op initiatief van het Rijksvastgoedbedrijf en Bouwen met Staal, als reactie op het ontbreken van een uniforme standaard voor het hergebruik van constructiestaal.
Conclusie
NTA 8713 is de reden dat hergebruik van staal is uitgegroeid van een incidentele, kleinschalige praktijk tot een aantoonbare, gecertificeerde bouwmethode. Voor wie duurzaam bouwen serieus neemt, is de norm een van de concreetste manieren om de CO2-uitstoot van een project fors te verlagen, zonder in te leveren op veiligheid of kwaliteit.
